Mistrzostwa Europy 1960 Francja

Pierwsze Mistrzostwa Europy zostały rozegrane 44 lata temu, od tego czasu wiele się zmieniło, łącznie z samą nazwą turnieju.

Puchar Narodów, bo tak nazywały się pierwsze Mistrzostwa, został wymyślony przez sekretarza Francuskiej Federacji Piłki Nożnej Henri'ego Delaunay'a. UEFA rozesłała zaproszenia do państw europejskich, od roku 1958 miały rozpocząć się eliminacje, w następstwie, których miały zostać wyłonione cztery zespoły. Te drużyny miały zmierzyć się ze sobą na turnieju we Francji w roku 1960.

Kraje leżące na Wyspach Brytyjskich odrzuciły zaproszenia, nie było to dużą niespodzianką, ponieważ Wyspiarze w przeszłości nie byli nigdy chętni na branie udziału w różnorakich światowych czy europejskich zawodach. Zachodnie Niemcy - Zwycięzcy Mistrzostw Świata rozgrywanych w 1954 roku - nie wykazały zainteresowania, inna potęga europejskiej piłki - Włochy, również zdecydowanie odrzuciły ofertę UEFA.W końcu, po długich negocjacjach udało się zebrać 16 zespołów chętnych do gry w turnieju.

Po ośmiu spotkaniach pierwszej rundy, Portugalia, Jugosławia, Francja, Austria, Rumunia, Czechosłowacja, Hiszpania i Związek Radziecki awansowały do ćwierćfinałów. Niestety interwencje polityczne zakłóciły Puchar Narodów. Hiszpania, rządzona przez Generała Franco, została usunięta z turnieju, w następstwie czego zespół Lwa Yashin'a - Związek Radziecki dostał się do półfinału imprezy.

Francja pokonała Austrię i awansowała do 1/2 finału, do gospodarzy dołączyły reprezentacje Jugosławii i Czechosłowacji, które pokonały Portugalię i Rumunię. Francja musiała zagrać w półfinale z Jugosławią bez swojej największej gwiazdy Just'a Fontaine'a. Spotkanie na Parc des Princes przebiegało dobrze dla gospodarzy, prowadzili oni 3:1, następnie 4:2, jednak trzy bramki stracone w cztery minuty podłamały Trójkolorowych i tym samym gospodarza pożegnali się z Pucharem.

Tomislav Knez zapoczątkował ta wspaniałą serię trzech goli dla Jugosławii, swoją bramkę dołożył także późniejszy król strzelców imprezy Drazen Jerkovic (wspólnie z reprezentantem USSR Ivanovem, obaj strzelili po dwie bramki). W drugim półfinale Związek Radziecki okazał się za silny dla Czechosłowacji, pewne zwycięstwo 3:0 pozwoliło USSR zagrać w finale przeciwko reprezentacji Jugosławii.

Francja uratowała honor pokonując Czechosłowaków 2:0 w spotkaniu o trzecie miejsce. Słaba postawa gospodarz była jednym z czynników, które spowodowały, że zaledwie 18,000 ludzi pojawiło się na pierwszym w historii finale Pucharu Narodów, część kibiców opuściło stadion po zakończeniu spotkania Francja - Czechosłowacja.

Ci, którzy zostali na pewno nie żałowali swojej decyzji, widowisko było ciekawe i emocjonujące. Jugosławie w pierwszej połowie objęła prowadzenie po strzale Milan'a Galic'a, który w dalszej części spotkania został wyrzucony z boiska przez sędziego Slava Metreveli'ego. Piłkarzom USSR udało się wyrównać, w dogrywce strzelili jeszcze jedną bramkę, tym razem na wagę zwycięstwa. Ponedelnik strzałem z główki ustanowił pierwszym w historii zwycięzcą Mistrzostw Europy.

Szczegóły turnieju:
Gospodarz - Francja,
Otwarcie - 6 lipca 1960, Paryż,
Zamknięcie (finał) - 10 lipca 1960, Paryż,
Liczba drużyn - 4,
Liczba stadionów - 2 (w 2 miastach),
I miejsce - ZSRR,
II miejsce - Jugosławia,
III miejsce - Czechosłowacja.

Statystyki turnieju:
Liczba meczów - 4,
Liczba bramek - 17 (4,25 na mecz),
Oglądalność - 78958 (19 740 na mecz),
Król strzelców - Walentin Iwanow, Wiktor Poniedielnik (ZSRR) - 2 gole.

Runda wstępna:

Ćwierćfinały - pierwsze mecze

Hiszpania - ZSRR walkower

---

Francja - Austria 5:2 (3:1)
1:0 - Fontaine 6'
2:0 - Fontaine 18'
3:0 - Vincent 38'
3:1 - Horak 40'
3:2 - Pichler 65'
4:2 - Fontaine 70'
5:2 - Vincent 82'

Sędzia: Manuel Martin Asensi (Hiszpania).

Widzów: 43,775.

Stadion: Stade Olympique de Colombes, Colombes.

---

Portugalia - Jugosławia 2:1 (1:0)
1:0 - Santana 30'
2:0 - Matateu 70'
2:1 - Kostić 81'

Sędzia: Joseph Barberan (Francja).

Widzów: 39,978.

Stadion: Estadio Nacional, Oeiras.

---

Rumunia - Czechosłowacja 0:2 (0:2)
0:1 - Masopust 8'
0:2 - Bubnik 45'

Sędzia: Andor Dorogi (Węgry).

Widzów: 61,306.

Stadion: Stadionul 23 August, Bukareszt.

---

Rewanże

Francja - Austria 4:2 (0:1)
0:1 - Nemec 26'
1:1 - Marcel 46'
2:1 - Rahis 59'
2:2 - Probst 64'
3:2 - Heutte 77'
4:2 - Kopa 83' k.

Widzów: 39,229.

Sędzia: Leo Helge (Dania).

Stadion: Praterstadion, Wiedeń.

---

Jugosławia - Portugalia 5:1 (2:1)
1:0 - Sekularac 8'
1:1 - Cavem 29'
2:1 - Cebinac 45'
3:1 - Kostić 50'
4:1 - Kostić 88'
5:1 - Galić 79'

Sędzia: Alfred Stoll (Austria).

Widzów: 43,000.

Stadion: Stadion JNA, Belgrad.

---

Czechosłowacja - Rumunia 3:0 (3:0)
1:0 - Bubernik 1'
2:0 - Bubernik 15'
3:0 - Bubnik 18'

Sędzia: Leif Gulliksen (Norwegia).

Widzów: 31,057.

Stadion: Tehelne pole, Bratysława.

Turniej finałowy:

Półfinały

Francja - Jugosławia 4:5 (2:1)
0:1 - Galić 11'
1:1 - Jean Vincent 12'
2:1 - Francois Heutte 43'
3:1 - Maryan Wisnieski 53'
3:2 - Zanetić 55'
4:2 - Francois Heutte 62'
4:3 - Knez 75'
4:4 - Jerković 78'
4:5 - Jerković 79'

Sędzia: Gaston Grandain (Belgia).

Widzów: 26,370.

Stadion: Parc des Princes, Paryż.

---

Czechosłowacja - ZSRR 0:3 (0:1)
0:1 - Iwanow 34'
0:2 - Iwanow 56'
0:3 - Ponedelnik 66'

Sędzia: Cesare Jonni (Włochy).

Widzów: 26,370.

Stadion: Velodrome, Marsylia.

Mecz o trzecie miejsce:

Czechosłowacja - Francja 2:0 (0:0)
1:0 - Bubnik 58'
2:0 - Pavlovic 88'

Sędzia: Cesare Jonni (Włochy).

Widzów: 9,438.

Stadion: Stade Velodrome, Marsylia.

Finał:

ZSRR - Jugosławia 2:1 (0:1)
0:1 - Galić 43'
1:1 - Metreweli 49'
2:1 - Poniedielnik 113'

Sędzia: Arthur Edward Ellis (Anglia).

Widzów: 17,966.

Stadion: Parc des Princes, Paryż.